Eten als een holbewoner

Micha van der Wal – Iedereen heeft voorouders; de meeste mensen hebben echter het fatsoen ze met rust te laten. Zo niet de aanhangers van het paleolithische dieet. Na Atkins, Sonja Bakker en Dr. Frank lijkt het paleolithische/primale dieet een goede kanshebber om de volgende hype te worden.

In de zoektocht naar een betere gezondheid worden de bewoners van een grijs verleden voortdurend aangeroepen. In hun dieetschema verwijzen de aanhangers van de paleolithische leefwijze voortdurend naar de vermeende eetgewoonten van mensen die héél lang geleden leefden. Om precies te zijn: voor de landbouwrevolutie. Het belangrijkste kenmerk van dit dieet is namelijk dat de landbouwrevolutie in de ban wordt gedaan: gewassen als bonen, granen, om van suikers zelfs niet te spreken, zijn uit den boze. Hetzelfde geldt voor bewerkte producten; hoe puurder het uit de grond komt, hoe beter. Dit geldt voor zowel dieren als planten. Het roosteren, koken en bakken zijn dan weer net wel toegestaan, dat zou de paleolithische mens wel hebben gekund.

De reden om granen en suikers in de ban te doen is dat het menselijk verteringskanaal nog niet genoeg is aangepast op deze lekkernijen. Daarom zijn er ook zoveel graanallergieën, zo redeneren de adepten van dit dieet. De andere voedselproducten kunnen we wel weer goed verteren. Zuivelproducten zijn controversieel: volgens sommigen is het prima deze met mate te nuttigen, volgens anderen een faux pas..

De lieden die dit dieet volgen ontmoeten elkaar op dat platform dat onze verre voorouders ontbeerden: het internet. Daar wisselen ze recepten uit, geven elkaar het advies om toch vooral zo vaak mogelijk op blote voeten te lopen en te bewegen zoals de paleoliet. Interessante vragen als wanneer het beste moment om te vasten is en hoeveel kilometer per dag de paleolieten gelopen zouden hebben passeren de revue. De aanhangers zijn allemaal reuze enthousiast over hun nieuwe levensstijl. Het zou ze van ongeveer elke denkbare ziekte genezen hebben. Ook vitten ze graag op vegetariërs en praten ze meewarig over de mensen die nog niet primaal of paleolithisch leven.

Uiteindelijk wordt het dieet met deze redenering gerechtvaardigd: de aanhangers projecteren aan de hand van min of meer wetenschappelijke bronnen een bepaald gedragspatroon op de pre-agrarische mens. Dit proberen ze dan zo goed en kwaad als het gaat na te bootsen in hun dagelijks leven. De evolutieredenering is hier heer en meester: we zijn gemaakt om dit en dit te doen, want vroeger deden we het ook zo en daarom moeten we het blijven doen. Dat zulke redeneringen vaak aan alle kanten rammelen en daarnaast ook nog zéér speculatief zijn, moge duidelijk zijn.

Voor het nabootsen is de vraag hoe ver je moet gaan in je ijver om gezond te leven. Is het tijd om het moderne leven als een mantel van je af te gooien en voortaan te leven als in La guerre du feu of een boek van Jean Auel? Heel ver gaan de adepten van dit dieet hier helaas niet in. Moderne gezondheidszorg, verwarming en automobielen, om maar enkele zegeningen van de hedendaagse cultuur te noemen, worden door de moderne paleoliet niet versmaad. Dankzij de supermarkt en de mondialisering hebben zij ook een heel gevarieerd paleolitisch dieet, het hele seizoen door. Ook hebben ze weinig last van schaarste, aanvallen van wilde dieren, vlooien en acute blindedarmontsteking. Wat dat betreft zijn de aanhangers van het primale/paleolitische dieet typisch kinderen van onze tijd: ze willen wel de lusten en niet de lasten. Daarbij komt ook nog dat ze verweten kunnen worden dat ze de evolutie niet vooruit helpen: we zijn tenslotte al zo’n tienduizend jaar bezig granen te cultiveren – ze worden nog steeds lekkerder – en op de juiste manier te leren verteren. Het zou flauw zijn, om nog maar niet te spreken van beledigend voor onze agrarische voorouders, om er nu mee te stoppen.

Een gedachte over “Eten als een holbewoner

  1. Je wekt hier nu de suggestie dat mensen nog steeds aan het evolueren zijn, waardoor granen/gluten en geraffineerde suikers uiteindelijk geen schadelijke effecten meer hebben. Als een soort evolueert, zijn er een aantal processen nodig, waaronder natuurlijke selectie. Dit wil zeggen dat wanneer een individu beter in staat is om te overleven, het meer nakomelingen zal krijgen met dezelfde karakteristieken om granen en suikers goed te kunnen verwerken. Bij dezen kan je je theorie daarom verwerpen dat aanhangers van het paleo dieet de evolutie niet meer vooruit helpen. Er vindt geen natuurlijke selectie meer plaats, waardoor de evolutie van de mens is gestopt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s