Nazi van de Maand: Seyss-Inquart

Ein treuer Diener seines Herrn: Arthur Seyss-Inquart

Thomas Smits – Het is 1961: de Duitser en Japanners hebben de oorlog gewonnen en de wereld verdeeld. Martin Bormann, die na de gedwongen opname van Hitler in een gesticht de leiding van het Derde Rijk heeft overgenomen, ligt op zijn sterfbed. De NSDAP en de SS voeren een bittere machtsstrijd. In de sombere ‘iffie-history’ The Man in the High Castle (1962) van de Amerikaanse auteur Phillip K. Dick – wiens dystopische boeken onder andere aan de basis staan van Blade Runner (1982) en Minority Report (2002) – is een bijrol weggelegd voor Arthur Seyss-Inquart: in het boek minister van Buitenlandse Zaken van het Derde Rijk en tijdens de oorlog de hoogste nazi in ‘de bezette Nederlandse gebieden’. Hoe komt onze nazi van de maand in een literaire SF-roman terecht?

Seyss-Inquart, of ‘Zes-en-een-kwart’ zoals de Nederlanders hem tijdens de oorlog noemen, wordt in 1892 als Artur Zajtich in het stadje Stonařov – in het huidige Tsjechië – geboren. In 1907 verhuist het gezin naar Wenen waar de vader van Zajtich zijn naam in het meer Duits klinkende Seyss-Inquart verandert. De slimme Arthur – tijdens de processen Neurenberg blijkt dat hij een IQ van 141 heeft – studeert rechten en wordt advocaat. Mede door zijn ervaringen in de Eerste Wereldoorlog sluit Seyss-Inquart zich begin jaren dertig aan bij de Oostenrijkse tak van de NSDAP.
Lees verder “Nazi van de Maand: Seyss-Inquart”

Advertenties

De Nazi van de Maand

De hoogvlieger: Hanna Reitsch

Thomas Smits – In 1943 liet Adolf Hitler een zeer bijzonder IJzeren Kruis maken. Deze hoogste onderscheiding van het Derde Rijk werd ingelegd met tientallen diamanten. Hanna Reitsch – begenadigd zweefvliegster, onverschrokken testpilote en overtuigd nationaalsocialist – was één van de twee vrouwen die dit IJzeren Kruis zouden ontvangen.

Reitsch wordt in 1912 geboren in de Duitse streek Silezië. Al op jonge leeftijd ontdekt ze haar grote passie: vliegen. De Duitse zweefvliegpionier Wolf Hirth nodigt haar in 1932 uit om in Hornberg zweefvlieginstructrice te worden. De zweefvliegsport had zich in de jaren twintig sterk ontwikkeld in Duitsland. Door een bepaling in het Verdrag van Versailles mochten de Duitsers geen gemotoriseerde vliegtuigen bouwen. Zweefvliegtuigen werden echter niet genoemd. Op de Wasserkuppe, een uitgedoofde vulkaan in de Rhön, een gebergte in Hesse, komen vanaf het begin van de jaren twintig studenten van de nabijgelegen universiteit bijeen om te zweefvliegen.

Lees verder “De Nazi van de Maand”

Nazi van de Maand: Lord Haw-Haw

De propagandist

Thomas Smits – “Germany calling, Germany calling’, zo begint William Joyce zijn Engelstalige radioprogramma tijdens de oorlog. Elke week luisteren zes tot achttien miljoen Britten en Amerikanen naar zijn radioprogramma. Verzet tegen het Derde Rijk is volgens Lord Haw-Haw – een bijnaam die William Joyce door zijn uitgesproken Engelse accent krijgt –volkomen nutteloos; het nazisme is de enige ideologie die de Westerse wereld tegen het Judeo-Bolsjewisme kan beschermen. Deze maand aandacht voor de propagandist die lang bekend zou staan als het prototype landverrader: William Joyce.

Het leven van Joyce voor de oorlog leest als een fascistische avonturenroman. Nadat hij de eerste negen jaren van zijn leven in New York heeft doorgebracht verhuist hij in 1915 naar Ierland. Al snel raakt Joyce – een strenggelovig christen – betrokken bij de antirevolutionaire acties van de Black and Tans, een verband van Engelse Eerste Wereldoorlogveteranen die bekend staan om hun bloedige aanslagen op de Ierse bevolking. In 1921 – wanneer Joyce pas vijftien jaar oud is – pleegt de Irish Republican Armyeen aanslag op zijn leven waar hij ternauwernood aan ontsnapt. Joyce verhuist hierop met zijn ouders naar Londen. Ook in de Engelse hoofdstad raakt hij betrokken bij verschillende ultraconservatieve bewegingen. Op een bijeenkomst van de conservatieve partij in 1924 wordt Joyce aangevallen met een scheermes. Hij houdt er een permanent litteken van zijn oorlel tot aan zijn mondhoek aan over.       Lees verder “Nazi van de Maand: Lord Haw-Haw”

De nazi van de maand

Magda Goebbels: De Babymachine

Thomas Smits – In de vorige aflevering van De nazi van de maand werd de fictionele nazi Erick Dorff besproken. In de tv-serie Holocaust – waarvan Dorff één van de hoofdpersonen is – speelt de vrouw van Erick ook een belangrijke rol. Marta Dorff spoort haar man constant aan om trouw te blijven aan de nationaalsocialistische ideologie, zelfs wanneer Erick tijdens kerstmis zwaar getraumatiseerd terugkomt van een moordcampagne in Oost-Europa. Wat was de rol van vrouwen in het Derde Rijk? Deze week aandacht voor de vrouw achter de man: Magda Goebbels.

Net als Marta Dorff is Magda Goebbels bekend geworden door haar eindeloze trouw aan haar man, maar vooral door haar loyaliteit aan Adolf Hitler. In de laatste scènes van de film Der Untergang (2004) zien we hoe Magda haar zes kinderen – wier namen allemaal met een H beginnen – vermoordt door ze te verdoven en vervolgens te vergiftigen. Wanneer haar oudste dochter Helga tegenstribbelt dwingt de vrouw haar alsnog om de blauwzuurcapsule in te nemen. Lees verder “De nazi van de maand”