Messalina: een keizerlijke nymfomane

Maaike Schuijt – Augustus zou zich omdraaien in zijn graf als hij had geweten wat zijn verre familielid en de vrouw van zijn kleinzoon Claudius allemaal had uitgespookt. Romes bekendste nymfomane uit de keizertijd, Valeria Messalina, had op z’n zachtst gezegd weinig op met monogamie en huwelijkse trouw. Getrouwd op haar vijftiende en dood op haar tweeëntwintigste: haar sensationele maar tragische leven, doorspekt met roddels, spreekt nog steeds velen aan.

Ze trouwde erg jong met de manke, stotterende en veel oudere Claudius, die toen nog geen keizer was. Vermoedelijk was dit niet omdat ze hem zo verschrikkelijk aantrekkelijk vond – daar was ze dan alleen in geweest. Zelfs Claudius’ moeder Antonia walgde zo van haar zoon dat ze hem liever niet zag. Het feit dat Claudius tot de keizerlijke familie behoorde moet echter toch een zekere aantrekkingskracht hebben gehad op de ambitieuze Messalina.  Doorgaan met het lezen van “Messalina: een keizerlijke nymfomane”

Advertentie

De nazi van de maand

De occultist: Otto Rahn

Otto RahnThomas Smits – Het absolute kwaad heeft altijd een mystiek en occult randje. Misschien komt dit voort uit onze ‘judeo-christelijke traditie’ waarin het kwaad altijd verbonden is met de duivel, of oude heidense gebruiken. In verschillende populaire mythes over het duizendjarige rijk en haar vertegenwoordigers wordt de connectie tussen het nationaalsocialisme en het ‘pure’ en ‘heidense’ kwaad benadrukt. Deze verhalen hebben echter wel degelijk hun basis in de realiteit. Daarom deze week het verhaal van SS Obersturmführer Otto Rahn en zijn zoektocht naar de heilige graal.

Otto Rahn (1904-1939) is vanaf zijn vroege jeugd geobsedeerd door de heilige graal. Op de universiteit komt hij in aanraking met de ontdekkingen van de beroemde Duitse archeoloog Heinrich Schliemann, die in 1871 – na grondige bestudering van de Odyssee van Homerus – de overblijfselen van mythische stad Troje ontdekt. Rahn raakt overtuigd van het feit dat hij op eenzelfde manier de heilige graal moet kunnen vinden. Op basis van het dertiende-eeuwse boek Parzival komt Rahn tot de conclusie dat de graal beschermd werd door de als heidens bestempelde sekte van de Katharen. Tijdens de belegering van het Kathaarse kasteel Montsegur in de kruistocht van 1244 zou de heilige graal door drie ridders verborgen zijn in de Franse Pyreneeën. Doorgaan met het lezen van “De nazi van de maand”

Waarheen leidt de weg, die wij moeten gaan?

Hugo van Doornum

“O, je gaat geschiedenis studeren? Leuk hoor, maar wat wil je er dan mee worden- leraar?”

Het is een vraag die aan veel eerstejaars geschiedenis wordt gesteld. Ook dit jaar zal er weer een nieuwe lichting de studiekeuze moeten verdedigen tegenover vrienden en familie die er het nut niet van inzien. In het beste geval eindig je volgens deze sceptici als respectabel maar zwaar onderbetaald docent, want een succesvolle carrière in het bedrijfsleven lijkt voor een historicus al bij voorbaat uitgesloten. Om de onzekere eerstejaars gerust te stellen, worden er op voorlichtingsbijeenkomsten een hoop kleurige cirkeldiagrammen en ander statistisch bewijs gebruikt waaruit moet blijken dat studenten geschiedenis wél toekomstperspectief hebben, inclusief een prettig salaris. De geloofwaardigheid van statistieken heeft echter de afgelopen weken een fikse deuk opgelopen, dankzij de Tilburgse hoogleraar Diederik Stapel. Eindeloos laat zich dan ook niet meer zomaar overtuigen door diagrammen en geeft hier een kritische analyse van voor- en nadelen van onze studie voor carrièretijgers in spe. Doorgaan met het lezen van “Waarheen leidt de weg, die wij moeten gaan?”

Eten als een holbewoner

Micha van der Wal – Iedereen heeft voorouders; de meeste mensen hebben echter het fatsoen ze met rust te laten. Zo niet de aanhangers van het paleolithische dieet. Na Atkins, Sonja Bakker en Dr. Frank lijkt het paleolithische/primale dieet een goede kanshebber om de volgende hype te worden.

In de zoektocht naar een betere gezondheid worden de bewoners van een grijs verleden voortdurend aangeroepen. In hun dieetschema verwijzen de aanhangers van de paleolithische leefwijze voortdurend naar de vermeende eetgewoonten van mensen die héél lang geleden leefden. Om precies te zijn: voor de landbouwrevolutie. Het belangrijkste kenmerk van dit dieet is namelijk dat de landbouwrevolutie in de ban wordt gedaan: gewassen als bonen, granen, om van suikers zelfs niet te spreken, zijn uit den boze. Hetzelfde geldt voor bewerkte producten; hoe puurder het uit de grond komt, hoe beter. Dit geldt voor zowel dieren als planten. Het roosteren, koken en bakken zijn dan weer net wel toegestaan, dat zou de paleolithische mens wel hebben gekund.

Doorgaan met het lezen van “Eten als een holbewoner”

De mythe rondom Club 27

Wie heeft Amy binnengelaten?

Joris Belgers –Ik was laatst uitgenodigd voor een huisfeestje. Het was best een leuk feestje, het was namelijk een themafeestje. De beste jongen vierde samen met zijn huisgenoot hun zevenentwintigste verjaardag. Het thema was dan ook Club 27: het illustere gezelschap rocksterren dat nooit ouder is geworden dan 27. Op het feestje liep een soort kruising tussen Jimi Hendrix en jim Morrison rond, twee verlepte Janis Joplins, een Kurt Cobain en drie Amy Winehouses, compleet met tattoos, suikerspin en uitgelopen make-up. Het werd een bonte avond.

Op het feestje onbrak Robert Johnson, door wie de befaamde club in 1938 werd opgericht. Deze bluesgitarist kwam onder verdachte omstandigheden om het leven. De muzikale erfenis van de bluesgitarist uit de Mississippidelta bestaat uit 29 liedjes, die van grote invloed zijn geweest op latere blueshelden als Clapton en BB King. Aan de grondlegger van de legendarische club van dode muzikanten kleeft een faustiaanse mythe: op een stormachtige nacht zou de jonge gitarist, wie het maar niet lukte zijn weltschmerz onder muzikale woorden te brengen een deal hebben gesloten met de duivel: pardoes had Johnson de beschikking over fenomenale gitaarkunsten en een bluesstem die door merg en been wist te dringen. Hij stierf op zijn 27ste – dat dan weer wel – wat de basis legde voor deze zogenoemde crossroadsmythe, onder andere nog verfilmd met Steve Vai als gitaarspelende satan. Overigens niet te verwarren met dat vehikel rondom Britney Spears. Doorgaan met het lezen van “De mythe rondom Club 27”

‘Waarheen leidt de weg, die wij moeten gaan?’


“O, je gaat geschiedenis studeren? Leuk hoor, maar wat wil je er dan mee worden- leraar?”

Hugo van Doornum – Het is een vraag die aan veel eerstejaars geschiedenis wordt gesteld. Ook dit jaar zal er weer een nieuwe lichting de studiekeuze moeten verdedigen tegenover vrienden en familie die er het nut niet van inzien. In het beste geval eindig je volgens deze sceptici als respectabel maar zwaar onderbetaald docent, want een succesvolle carrière in het bedrijfsleven lijkt voor een historicus al bij voorbaatuitgesloten. Om de onzekere eerstejaars gerust te stellen, worden er op voorlichtingsbijeenkomsten een hoop kleurige cirkeldiagrammen en ander statistisch bewijs gebruikt waaruit moet blijken dat studenten geschiedenis wél toekomstperspectief hebben, inclusief een prettig salaris.De geloofwaardigheid van statistieken heeft echter de afgelopen weken een fikse deuk opgelopen, dankzij de Tilburgse hoogleraar Diederik Stapels. Eindeloos laat zich dan ook niet meer zomaar overtuigen door diagrammen en geeft hier eenkritische analyse van voor- ennadelen van onze studie voorcarrièretijgers in spe.

Doorgaan met het lezen van “‘Waarheen leidt de weg, die wij moeten gaan?’”

Herinneringen aan Herman

Bob van Toor – Na een loopbaan van vierenveertig jaar is de bron aan Beliën-anekdotes natuurlijk onuitputtelijk. Eindeloos vroeg Hans Goedkoop en Beerd Beukenhorst, die beiden het geluk hadden ooit pupil bij Beliën  te zijn, naar hun herinneringen.

– Beerd Beukenhorst

Het is grappig om hem mee te hebben gemaakt als student, en later als docent samen colleges te geven. Als student vraag je je soms af of hij het allemaal verzint, en als docent kwam ik er achter dat dat dus inderdaad zo is. De ene keer bereidt hij iets heel goed voor, dan improviseert hij weer ter plekke een heel college. Hij heeft een aantal standaard verhalen en formuleringen waar hij in zo’n geval op terug kan vallen, vooral als de improvisatie een beetje mis gaat. Dan stuurt hij bijvoorbeeld aan op het socialisme, ook als het college daar aanvankelijk niet over ging, en komt dan via ‘het vieze vierletterige woord’, Marx, uit bij de interpretaties van Freud. Dat verhaal heb ik gehoord bij wetenschapsfilosofie, maar ook bij Major Issues in American History – het vak maakte niet zo veel uit.

Ondanks dat er veel op hem is gemopperd, ook door studenten, raakt de faculteit met Herman een speciaal type docent kwijt. Een soort docent die zijn eigen ruimte neemt, en niet binnen de lijntjes kleurt. Het maakt hem niets uit als zijn methode studenten niet bevalt. Vroeger dacht ik daarom dat hij studenten vooral als een publiek zag, waar hij verder totaal geen feeling mee had, maar dat klopt niet. Als je met hem samenwerkt zie je dat hij juist zeer betrokken is en het beste in studenten naar voren wil halen, althans, uit een aantal. Bijvoorbeeld door altijd alle papers van een werkgroep persoonlijk in een gesprek door te nemen, en niet via zo’n mailtje. Hoewel dat misschien ook komt omdat hij nog met twee vingers typt.

Doorgaan met het lezen van “Herinneringen aan Herman”

Een strafbare ontkenning der geschiedenis

Het strafrecht als wapen tegen het Holocaustrevisionisme

Stephanie Blom – Zo nu en dan verschijnt in de media een bericht dat er tegen deze of gene aangifte gedaan wordt wegens het ontkennen van de Holocaust. Zo werd op 14 maart jongstleden bekend dat zowel het Meldpunt Discriminatie Internet als het Centrum voor Informatie en Documentatie Israël aangifte doen tegen voormalig advocaat Jeroen de K. wegens antisemitisme en het ontkennen van de Holocaust.

Volgens het MDI is De K. de grootste propageerder van jodenhaat op Nederlandse websites. Nu werd de voormalig raadsman in 2007 al veroordeeld voor het stalken van toenmalig minister-president Jan Peter Balkenende, dus dat de man niet de leukste figuur is moge duidelijk zijn. Over het feit dat het ontkennen van de Holocaust een belachelijke en moreel verwerpelijke exercitie is, zullen velen het eens zijn. Of een revisionistische kijk op de Shoah een strafbaar feit is daarentegen, zijn de meningen verdeeld.

Doorgaan met het lezen van “Een strafbare ontkenning der geschiedenis”

Het is ook nooit goed

Hij wil graag zijn eigen NHM

Sarko’s ijver voor historisch museum wekt woede Franse historici

Clara van de Wiel – In het debat over het vermeende ontbreken van een nationale identiteit in Nederland wordt nogal eens verwezen naar Frankrijk. Frankrijk, het chauvinistische land bij uitstek waar men, al ‘liberté, egalité, fraternité’ roepend, er wél in slaagt een eenduidige identiteit te presenteren waaraan immigranten zich kunnen spiegelen. Het debat over het oprichten van een Frans Nationaal Historisch Museum, in de Nederlandse pers vrijwel genegeerd, toont een ander beeld.

De Parijse wijk Le Marais is de afgelopen maanden naast een aaneenschakeling van pittoreske Joodse eethuisjes en trendy boetiekjes tevens het decor geworden van een felle strijd om de presentatie van historisch erfgoed.  President Sarkozy heeft besloten om, naar het voorbeeld van voorgangers Mitterand en Pompidou, de hoofdstad een museum te schenken en als locatie daarvoor de oude Joodse wijk gekozen.  Sarko laat geen onduidelijkheid bestaan over het doel van het beoogde instituut: het op te richten Frans Historisch Museum moet de nationale identiteit versterken. De focus moet liggen op de presentatie van Belangrijke Historische Figuren uit de Franse geschiedenis om zo houvast te bieden in de vermeende identiteitscrisis. Voortvarend als altijd wil hij het museum zo snel mogelijk tot stand brengen, en wel in het huidige Nationaal Archief, dat in een van de grootste stadspaleizen van Parijs gehuisvest is. Al in het voorjaar van 2011 moeten hier de eerste exposities over het roemruchte Franse verleden gepresenteerd worden.

Doorgaan met het lezen van “Het is ook nooit goed”

Ken uw geschiedenis!

Aan de hand van het verkiezingsprogramma van de PVV

Door Micha van der Wal – Aangezien de PVV heden ten dage een regering draaiende houdt, zij het niet door kabinetsdeelname maar door gedoogsteun, is het voor de geschiedkundige wellicht interessant om te bekijken hoe deze fascinerende partij over de geschiedenis denkt. Vooral aangezien zij het Nationaal Historisch Museum uiteindelijk niet gesteund hebben; een museum waar ze van gezegd hebben dat het geen weg-met-ons-museum mag worden.


Doorgaan met het lezen van “Ken uw geschiedenis!”