Het is ook nooit goed

Hij wil graag zijn eigen NHM

Sarko’s ijver voor historisch museum wekt woede Franse historici

Clara van de Wiel – In het debat over het vermeende ontbreken van een nationale identiteit in Nederland wordt nogal eens verwezen naar Frankrijk. Frankrijk, het chauvinistische land bij uitstek waar men, al ‘liberté, egalité, fraternité’ roepend, er wél in slaagt een eenduidige identiteit te presenteren waaraan immigranten zich kunnen spiegelen. Het debat over het oprichten van een Frans Nationaal Historisch Museum, in de Nederlandse pers vrijwel genegeerd, toont een ander beeld.

De Parijse wijk Le Marais is de afgelopen maanden naast een aaneenschakeling van pittoreske Joodse eethuisjes en trendy boetiekjes tevens het decor geworden van een felle strijd om de presentatie van historisch erfgoed.  President Sarkozy heeft besloten om, naar het voorbeeld van voorgangers Mitterand en Pompidou, de hoofdstad een museum te schenken en als locatie daarvoor de oude Joodse wijk gekozen.  Sarko laat geen onduidelijkheid bestaan over het doel van het beoogde instituut: het op te richten Frans Historisch Museum moet de nationale identiteit versterken. De focus moet liggen op de presentatie van Belangrijke Historische Figuren uit de Franse geschiedenis om zo houvast te bieden in de vermeende identiteitscrisis. Voortvarend als altijd wil hij het museum zo snel mogelijk tot stand brengen, en wel in het huidige Nationaal Archief, dat in een van de grootste stadspaleizen van Parijs gehuisvest is. Al in het voorjaar van 2011 moeten hier de eerste exposities over het roemruchte Franse verleden gepresenteerd worden.

Waar Nederlandse politici tot grote verontwaardiging van velen een dergelijk museum hier  zojuist de nek om hebben gedraaid, lijkt men in Frankrijk juist minder gelukkig met de ijverige president. Het gebouw van het Nationaal Archief is momenteel een waar strijdtoneel geworden waar grote spandoeken je het zicht op de gevel ontnemen.  Archivarissen en historici houden ouderwetse sit-ins waarmee zij hun onvrede over het plan van Sarkozy luidkeels duidelijk maken. Barricades worden opgeworpen om de ‘indringers’ buiten te houden. Prominente historici publiceren aan de lopende band opinie-artikelen waarin zij tegen het plan van Sarkozy ageren, daar het volgens hen de hele immigratiegeschiedenis van Frankrijk negeert. Grootste kritiekpunt is de twijfelachtige motivatie die volgens hen achter het plan van Sarko zit. Het museum zou niets met gedegen historische educatie te maken hebben maar des te meer Sarkozy’s politieke agenda dienen, waarin hij ook radicaal rechts voor zijn partij wil winnen. Het is een van de hoofdprojecten van zijn campagne om het nationale bewustzijn te vergroten. Al eerder haalde de president  zich de woede van historici op de hals toen hij betoogde dat het maar eens afgelopen moest zijn het schuldgevoel over de collaboratie in de Tweede Wereldoorlog. Dat hij de historici nu letterlijk verdrijft uit de toch al krappe behuizing van het archief is de zoveelste provocatie.

Het is opvallend dat er zo weinig aandacht is geweest voor deze kwestie in de Nederlandse discussie rondom een nationaal historisch museum. Juist in Frankrijk, waar verwacht wordt dat het wel snor zit met gevoelens van nationale identiteit, roepen de plannen van Sarkozy hevige weerstand op. Waar het museum in Nederland, als linkse hobby bij uitstek, bovendien het eerste slachtoffer van de bezuinigingen werd, is het in Frankrijk juist lokaas voor de rechtse kiezers. Het toont aan dat een nationaal historisch museum geenszins een vanzelfsprekendheid is en dat over de vorm bovendien tot in de eeuwigheid kan worden gediscussieerd. De betrokkenheid van de Franse historici, die nu zelfs ’s nachts hun demonstraties voort zetten, is bewonderenswaardig. Dat vrijwel alle Nederlandse historici zich na aanvankelijke bemoeienissen zo snel hebben teruggetrokken uit een inhoudelijke discussie is kwalijk, en dat er op een gegeven moment alleen nog maar werd gesproken over huisvesting en parkeergelegenheid ronduit gênant. Een reisje naar Parijs of in ieder geval een bestudering van de Franse casus kan wellicht nieuwe perspectieven geven.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s