College op de zondagochtend

Door Micha van der Wal – Een uitstekende manier om de nieuwe week te beginnen, is op zondagochtend om elf uur radio 1 aan te zetten. Vergeet de kapsalon die je enkele uren voor het naar bed gaan naar binnen hebt gewerkt, drink een glas water om de wrange smaak in je mond weg te spoelen en ga rechtop zitten in bed (leun desnoods tegen de muur). Begin de dag fris en vol goede moed door de fm-frequentie 98.6 FM op te zoeken! Elke zondag begint dan op dat kanaal het onvolprezen programma van de VPRO: ‘OVT’, ‘over de onvoltooid verleden tijd’.

Dit  twee uur durende programma bestaat uit boekbesprekingen, discussies en interviews en allemaal over de geschiedenis. Het zwaartepunt ligt bij de nieuwste (Nederlandse) geschiedenis, hoewel geen periode veronachtzaamd wordt. Paul van der Gaag, Jos Palm en Matthijs Deen zijn de presentatoren. Vaak spelen ze op de actualiteit in: ze bespreken recent verschenen historische werken, maar plaatsen ook nieuws in historische context. Zondag 23 januari ging het bijvoorbeeld over Jolanda Velema, die net als die arme Brandon in een tehuis aan een muur vastgeketend was, maar dan zo’n dertig jaar eerder.

Het eerste uur bestaat gewoonlijk uit interviews met historici, die erg goed zijn, des te meer omdat de interviewers nooit vragen of ‘je dit voor het tentamen moet weten’. Ze zijn oprecht geïnteresseerd, vragen door en hebben ook enig verstand van zaken. Daarbij is er een roulerende column van Henk Hofland, die al vele jaren een reliek uit een andere tijd lijkt, en Nelleke Noordervliet, die ook iets met geschiedenis doet.

Het tweede uur wordt gewijd aan ‘het spoor terug’. Dit zijn historische documentaires over de vroegere en nieuwere geschiedenis. Bij de laatstgenoemde categorie komen geregeld ooggetuigen aan het woord. Het is vaak erg amusant om de verschillende vertelstrategieën van de geïnterviewden te horen. Meestal laten de krasse ouderen zich niet de kaas van het brood eten. Maar soms praten ze juist erg naar de interviewer toe. Hierdoor wordt telkens weer het problematische van orale geschiedenis benadrukt: wat zijn die herinneringen na zo’n veertig jaar nog waard? Wat is er in die tijd veranderd in hun herinnering en wat is erbij gekomen? Meestal wordt dit open gelaten, zodat de luisteraar het voor zichzelf kan bedenken en eindigt ‘OVT’ met de stemmige woorden van oud-premier  Colijn: ‘En daarmee geachte luisteraars, laat ik u over aan de verpozen die de radio u pleegt te bieden.’ Maar dan kan de radio alweer uit.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s